Diepte- en fusietests: hoe het samenspel van de ogen wordt gemeten

De scherptetest meet het detailniveau van één oog. Maar bij amblyopie is de echte vraag of beide ogen samenwerken, en dat lees je niet van een kaart af.

Het principe is simpel: door een speciale bril ziet elk oog een net iets ander beeld. Werkt het dieptezicht, dan lijken sommige vormen van de pagina los te komen.

Boekjesversies zijn het gangbaarst; het kind wijst de vorm aan die eruit springt of zegt welke cirkel zweeft. Voor jonge kinderen bestaan speelse varianten.

De uitslag wordt in boogseconden gegeven. Hoe kleiner het getal, hoe fijner het onderscheiden diepteverschil: een laag getal betekent dus beter dieptezicht.

Bij fusietests ziet elk oog een ander beeld en is de vraag of ze samenkomen tot één waarneming. Eén oog krijgt bijvoorbeeld een deel van een figuur, het andere het aanvullende deel.

Ziet het kind beide delen samen, dan werkt de fusie. Ziet het er maar één, dan kan het beeld van het andere oog onderdrukt zijn. Ziet het beide apart en verschoven, dan wijst dat op een standprobleem.

Deze tests zijn pijnloos en voelen voor een kind meestal als een spel.

Scherpte en dieptezicht lopen niet altijd gelijk op. Een kind met goede waarden aan beide ogen kan merkbaar moeite hebben met een stereotest, doordat de signalen niet worden samengevoegd.

Andersom komt ook voor: terwijl de scherpte nog nauwelijks veranderde, kan er vooruitgang zijn in het samenspel.

Controle gebeurt daarom niet alleen met de kaart. Is het echte doel tweeogig zien, dan moet de meting dat omvatten.

Eén meting is geen oordeel; vermoeidheid, aandacht en bekendheid met de test spelen mee. Artsen kijken naar de trend, en verandering in de tijd zegt meer dan één getal op één dag.

Twee nuttige vragen bij het weggaan: op welk niveau werd het dieptezicht vandaag gemeten, en waar kijken we de volgende keer naar?