Miyopi, hipermetropi ve astigmat: hangisi ne demek?

Bu üç kelime muayenelerde ve reçetelerde sürekli karşınıza çıkar. Üçü de aynı temel sorunun farklı biçimleridir: gözün önündeki optik sistem, görüntüyü retinanın tam üzerine düşürememektedir.

Kornea ve göz merceği bir kamera objektifi gibi çalışır. Odak noktası retinanın önüne ya da arkasına kayarsa görüntü bulanıklaşır. Bu kaymanın yönü ve biçimi, kusurun adını belirler.

Miyopide görüntü retinanın önünde odaklanır. Sonuç tanıdıktır: tahtayı seçemeyen ama kitabını rahatça okuyan çocuk.

Miyopi çoğunlukla okul çağında ortaya çıkar ve büyüme boyunca ilerleme eğilimindedir. Bu yüzden çocukluk miyopisinde numara aralıklı olarak yeniden ölçülür.

Göz tembelliği açısından miyopi, diğer ikisine göre daha az risklidir. Nedeni basittir: yakın mesafe net kaldığı için beyin gelişim yıllarında düzenli olarak keskin bir görüntü alır. Risk, miyopi çok yüksek olduğunda ya da iki göz arasında belirgin bir fark bulunduğunda yükselir.

Hipermetropide görüntü retinanın arkasında odaklanır. Burada çocuk gözünü ayıran bir özellik devreye girer: odak kası kasılarak kusurun bir bölümünü kapatabilir.

Bu yüzden hipermetropisi olan bir çocuk görme tablosunu okuyabilir. Ancak bu bedelsiz değildir: sürekli çaba baş ağrısına, yakın çalışmada erken yorulmaya ve bazı çocuklarda gözün içe kaymasına yol açabilir.

Hipermetropi, ambliyopiyle en çok ilişkilendirilen kırma kusurudur. Yüksek olduğunda ya da iki göz arasında fark yarattığında, beynin bir gözden sürekli daha zayıf bir görüntü almasına neden olur.

Çocuklarda hafif hipermetropi beklenen bir durumdur ve büyüme ile azalır. Endişe konusu olan, bu doğal düzelmenin dışına çıkan yüksek değerlerdir.

Astigmatta kornea her doğrultuda aynı eğrilikte değildir. Futbol topu yerine ragbi topu gibi düşünün: bir eksen boyunca daha dik, diğerinde daha yayvandır.

Sonuçta ışık tek bir noktada toplanmaz, bir çizgi boyunca dağılır. Miyopi ve hipermetropiden farklı olarak hem uzak hem yakın etkilenir; çocuk hiçbir mesafede tam net bir görüntü almayabilir.

Düzeltilmemiş ve belirgin bir astigmat, özellikle iki göz arasında farklıysa, ambliyopiye yol açabilir. Astigmatın yönü de önemlidir; bu yüzden reçetede miktarın yanında aks bilgisi bulunur.

Birincisi büyüklüktür. Küçük kusurlar çoğu zaman ne görme keskinliğini ne de gelişimi etkiler.

İkincisi iki göz arasındaki farktır ve çoğu zaman en belirleyici olanıdır. İki gözü eşit derecede kusurlu bir çocuk, beynine iki taraftan benzer kalitede görüntü gönderir; fark varsa bir taraf sürekli geri kalır.

Üçüncüsü zamanlamadır. Aynı kusur, görme sisteminin geliştiği yıllarda düzeltilmediğinde kalıcı bir keskinlik kaybına dönüşebilir; aynı kusurun erişkinde bulunması yalnızca bir gözlük ihtiyacıdır.

Hipermetropi çocuklukta sık görülür ve göz büyüdükçe genellikle azalır. Bu nedenle bir yaştaki değer, birkaç yıl sonrasının habercisi değildir.

Miyopi tersine, okul yıllarında ilerleme eğilimindedir ve genellikle kalıcıdır. Astigmat ise görece daha durağandır.

Bu üçü de gözlükle düzeltilir; gözlük kusuru ortadan kaldırmaz, görüntüyü retinaya doğru yere düşürür. Ambliyopi söz konusu olduğunda bu düzeltme tedavinin ilk adımıdır, süsü değil.